Dag. Ik ben het, de Boekenbeurs. Die van Antwerpen, die van het Bouwcentrum, die van de herfstvakantie en de natte jassen over de arm. Ik ben terug, zes jaar nadat ik in mei 2020 werd afgelast omdat de standhouders niet meer wilden tekenen. Ik heet nu Boektopia. En ik ben niet als eerste aan de beurt.
Kortrijk is sinds gisteren open. Boektopia loopt in Kortrijk van 30 oktober tot 4 november, in Antwerpen van 10 tot 15 november. Antwerp Expo is mijn eigen huis. Ik heb daar decennia gewoond. Ik krijg de tweede week, zoals een gescheiden ouder.
Over die naam. De organisator koos hem in 2021 omdat Boektopia volgens hem modern klonk. Ik heb het opgezocht. Utopia komt uit het Grieks, ou-topos, en betekent “geen plaats”. Zes jaar lang had ik precies dat.
Ik was warm
Jullie herinneren je mij als warm. Dat mag. Ik was warm. Op een gewone dinsdag in november hingen er vierduizend jassen over vierduizend onderarmen, en stond er altijd iemand in de rij voor cash met alleen een bankkaart op zak. In 2006 schreef een vaste bezoeker verbaasd dat de gebruikelijke sauna-temperaturen dat jaar uitbleven, met nog altijd 165.000 bezoekers, alsof koelte een gebrek was. Het was geen klimaatprobleem. Het was nabijheid. Tegenwoordig heet dat een festival.
Ik heb fouten gemaakt.
- In 2010 had ik een themadag die It’s a Man’s World heette, samen met P-magazine en Ché.
- Ik had in 2008 twaalf dagen en zestigduizend boeken en noemde mezelf de grootste boekenwinkel van België.
- En ik had de stand van UNICEF met de kerstkaarten, en ik weet dat sommigen van jullie alleen daarvoor kwamen, in plaats voor mijn boeken. Ik heb het altijd geweten. Ik zei er niets van.
Toen kwam Kortrijk
In 2019 kwamen er nog 123.658 mensen, drieduizend meer dan het jaar ervoor. En een jaar later was ik plots weg. Een schepen heeft op de radio voor mij gevochten: de uitgevers die naar Kortrijk trokken gooiden volgens haar een traditie van meer dan tachtig jaar overboord. Dat is het mooiste wat een evenement kan overkomen. Antwerpen probeerde me daarna te vervangen door iets dat LEES! heette, met een uitroepteken, als een bevel. Het hield er na één editie mee op, net voor mijn negentigste verjaardag. Niemand heeft een kaartje gestuurd. Ook geen van UNICEF.
Kortrijk groeide intussen. Van 11.000 bezoekers bij de eerste editie naar 53.600 in 2024 naar 61.450 vorig jaar, met 138.000 verkochte boeken. Ik had zestigduizend boeken. Kortrijk legde er vorig jaar 400.000 op tafel. Kortrijk kreeg er een contract voor nog eens vier jaar bij. Ik kreeg zes dagen in november.
Zelfs de VRT heeft gekozen. Radio 1, Studio Brussel en Ketnet trekken naar Kortrijk, Klara, MNM en Radio 2 komen daarna naar mij. Ruth Joos ontvangt in Kortrijk vier dagen lang Tom Lanoye en Jan Leyers. Ik krijg drie dagen Pompidou op Klara. Ik ben niet ondankbaar. Het echte Centre Pompidou is tot 2030 dicht voor renovatie, dus we zullen elkaar begrijpen.
Een Antwerpse uitgever hoopt dat ik het dubbele haal van de zestigduizend in Kortrijk. Een andere zei dat er na mij een gat was ontstaan. Ik was dus een gat. Ik heb dat genoteerd. En in Lichtaart hielden ze vorig jaar een boekenbeurs in een veilinghuis, omdat Kortrijk voor velen te ver was. Een veilinghuis. Ik was nog niet koud.
Over Hopland 34
Ik moet nog iets zeggen. Over Hopland 34.
In maart 2020, twee maanden voor ik werd afgelast, opende daar een boekhandel die zich noemt naar mensen die machines kapotsloegen. Luddites. Geen wifi en geen e-readers, en de grootste Engelstalige collectie van de stad. Krakende houten vloeren, hoge boekenkasten en antieke open haarden in een herenhuis, en boven een wijnbar met daglicht. Ik had vier hallen en een cafetaria in hal 4.
Ik weet waar jullie zes jaar lang naartoe zijn gegaan. Je kocht er een boek, je nam het mee de trap op, je dronk er een glas bij, en het was er warm zonder dat iemand in zijn eigen jas stond te zweten. De man die vijf keer over mij heeft geblogd, die met de kerstkaarten en de verkeerde rij, is daar intussen ingetrouwd. Ik zeg maar wat.
Hoe meer mensen lezen, hoe beter. Dat zeg ik niet graag over een herenhuis met een open haard, maar het is waar. Ook als ze in Kortrijk lezen. Ook in een veilinghuis.
Dus. Eerst Kortrijk, als het moet. Op 10 november Antwerp Expo, met een waaier en een pen voor de kerstkaarten. En daarna Hopland 34, voor het boek dat je op de beurs net niet kocht en een glas om het bij te lezen. Zeg maar dat ik je stuurde.




