Scroll to the content

Ik ben de Oosterweelverbinding, en ik ben bijna af. Ik weet dat u dat al eens gehoord hebt. Ik weet dat u, Antwerpen, mij vanuit de file aan het Sportpaleis aankijkt zoals men een kind aankijkt dat sinds 1996 zegt dat het zijn kamer gaat opruimen. Maar luister. Ik heb het druk. Ik ben een stuk ringweg van een kilometer of tien, met een tunnel onder de Schelde en nog een paar onder het Albertkanaal, en ik ben ouder dan de meeste mensen die mij op Twitter uitlachen.

Inhoud
  1. 1996
  2. 2005
  3. 2010s
  4. 2021
  5. 2033

1996

Gouverneur Camille Paulus heeft mijn naam voor uitgesproken op 4 oktober in het gezegende jaar 1996. Toen was ik een idee van 550 miljoen euro dat in 2005 zou openen, na negen jaarbouwtijd. Ik ben sindsdien aangekondigd door elke Vlaamse regering, met telkens een nieuwe einddatum, en telkens een nieuwe komma in de prijs. Dat is geen politiek uitstel. Dat heet rijpen.

2005

Nieuw millennium, dus in 2005 gaf minister Kris Peeters mij een viaduct en ook een nieuwe naam: de Lange Wapper. Een dubbeldeks brug over het Eilandje, zo hoog dat de reus zelf er zijn pet voor had afgenomen. U was niet blij. U hebt er in 2009 een volksraadpleging over gehouden. Liefst 59,24 procent van u zei “neen”, en slechts 40,76 procent zei “ja”; het advies was zelfs niet bindend. U hebt mij dus afgewezen met een enquête. Ik heb dat persoonlijk opgevat, en ben dan maar ondergronds gegaan. Letterlijk. In september 2010 werd ik een tunnel, voor 3,05 miljard euro.

2010s

Daarna kwam Ringland, dat vond dat de hele Ring overkapt moest worden, gevolgd door Ademloos en stRaten-generaal, die een eigen tracé tekenden met de naam van een speelgoedmerk. Ik heb al die mensen leren kennen. In maart 2017 hebben ze samen met de regering en de stad het Toekomstverbond getekend, onder leiding van intendant Alexander D’Hooghe: doorgaand verkeer rond de stad, een overkapping van de Ring, en een modal split van fifty-fifty. Iedereen tekende. Iedereen ging naar huis. Ik bleef liggen.

Mijn eerste bouwheer heette BAM, maar sinds 2019 wordt die liever aangesproken met Lantis. Dat klinkt als een probiotisch drankje waarvan het aantal levende bacteriën evenmin iets aan de hoeveelheid file verandert.

2021

En dan op naar 2021. Mijn graafmachines op Linkeroever haalden grond naar boven die vol PFOS zat, een erfenis van de fabriek van 3M in Zwijndrecht. Ik heb die grond zelf niet vervuild. Ik heb hem alleen gevonden. De Raad van State legde op 30 december 2021 mijn grondwerken stil omdat mijn hele werfzone juridisch een stort was geworden. U zult begrijpen dat ik daar even bij ben gaan zitten.

Hier is het ding, Antwerpen. Een minister zit vijf jaar. Een gemeenteraad zes. Een tunnel honderd. Ik word gebouwd op de tijdschaal van een kathedraal en beoordeeld op die van een persconferentie. Elke verkiezing krijg ik een nieuwe peter die mij komt dopen, een lintje dat mij wil doorknippen, en een begroting die mij niet kan betalen. Het Rekenhof trekt bijna elk jaar aan de alarmbel: ik kost intussen meer dan 10 miljard euro, en voor minstens 2 miljard daarvan is er geen financiering. Minister Annick De Ridder is het daar “niet helemaal” mee eens. Ik heb al dertien ministers gehad die het er niet helemaal mee eens waren. Ik verzamel ze.

Ik geef toe dat ik beperkingen heb. Ik kan niet sneller uitharden dan beton uithardt. Ik kan geen tunnelelement van tienduizenden tonnen afzinken in de Schelde als het stormt. En ik kan niets aan het feit dat uw grondwater een periodiek systeem is.

Maar kijk nu eens wat ik gedaan heb terwijl u in Deurne stond te wachten voor de brug van Schijnpoort. Acht tunneldelen, gegoten in Zeebrugge, over zee gesleept, afgezonken, en sinds augustus van dit jaar hangen ze aan elkaar: u kunt er nu doorheen wandelen. Projectdirecteur Jan Bauwens noemt dat een once-in-a-lifetime ervaring. Voor hem wel. Voor mij is het dinsdag.

2033

De planning, en ik zeg dit zonder ironie, want ironie is iets voor projecten die nog een referendum voor zich hebben: fietsers door de Scheldetunnel in 2028, auto’s in 2030, en alle werken klaar in 2033. Dat is 28 jaar na mijn eerste opening. Ik ben de enige infrastructuur in Vlaanderen die tegelijk nog niet bestaat en al toe is aan renovatie.

En toch bent u niet dankbaar. U kijkt naar de Liefkenshoektunnel. Die is in 1991 geopend, vraagt tol, en was in heel 2025 welgeteld vijf uur gratis. Hij int tachtig miljoen per jaar om 11 miljoen auto’s door te laten die liever elders waren. Dat is geen tunnel. Dat is een abonnement.

Ik vraag maar één ding. Stop met vragen wanneer. Vraag liever hoe diep.

Ik kom er. Ik ben al dertig jaar onderweg. Ik zal er zijn voor uw kinderen, en als het Rekenhof gelijk heeft, ook voor hun bankrekening.


Afbeelding: Wikimedia Commons. Foto aangepast door scheve foto horizontal recht te trekken.


Gepubliceerd door Stijn Vogels

Sinds 2003 deelt Stijn Vogels zijn mening over mondiale merkwaardigheden. Gewapend met een geschiedenisdiploma en een scherpe pen zoekt hij naar zin in de chaos. Misschien vind je iets wat je aan het denken zet. Misschien ook niet. Maar dat is het risico van nieuwsgierigheid.