Vierhonderd jaar kranten: Abraham Verhoeven en de Nieuwe Tijdinghen

Vandaag is het vier eeuwen geleden dat de Antwerpse dagbladpionier Abraham Verhoeven (1575–1652) een voorloper van de hedendaagse krant uitgaf en drukte in zijn atelier aan de Lombardenvest. In het Internationaal Perscentrum Vlaanderen (IPV) op de Antwerpse Grote Markt loopt de tentoonstelling 400 jaar kranten/Abraham Verhoeven 1605–2005.

Abraham Verhoeven

Verhoeven, de eerste gazettier in onze contreien, begon vanaf 1605 met de verspreiding van geïllustreerde vlugschriften. In zijn eerste verhaal, over de fameuze Veldslag van Ekeren, beschreef hij de slag tussen de Spaanse katholieken en de protestantse Geuzen. Verhoeven had een duidelijke opinie, aangezien hij de katholieke overwinning van de Spanjaarden bejubelde.

Verhoeven kreeg daarvoor in dat jaar van de aartshertogen Albrecht en Isabella een drukkersoctrooi. In 1620 zou dat octrooi hernieuwd worden, maar deze keer voor de periodiek verschijnende, met houtgravures geïllustreerde nieuwsbladen die Verhoeven onder de titel Tijdinghe en Nieuwe Tijdinghe tussen 1620 en 1622 uitbracht.

Lijnke Van Remunde

Nochtans werden, naar aanleiding van 300 jaar kranten in 1905, reeds bewijzen gevonden dat niet Verhoeven maar een dame hem 63 jaar vroeger al voor was geweest. Lijnke Van Remunde, de weduwe van de Antwerpse drukker Christoffels, publiceerde al Tijdingen in het jaar 1542. Eveneens in Antwerpen.

Haar blaadje kan niet worden vergeleken met de hedendaagse kranten, maar ook Verhoeven doorstaat die vergelijking niet. Verhoeven mag wel met recht een van de eerste krantenuitgevers/journalisten worden genoemd, maar hij mag niet ten onrechte met de pluimen van een andere gaan lopen, ook al steekt hij ze vanzelfsprekend niet zelf op z’n hoed.